
طراحی و اجرای ساختمان پزشکان در مشهد
پروژههای مسکونی در واقع مجموعه اقدامات و عملیات ساختاریافتهای است که با هدف ساخت و آمادهسازی واحدهای مسکونی انجام میگیرد. این پروژهها میتواند توسط شرکتهای ساختمانی، پیمانکاران، اشخاص حقیقی، تعاونیهای مسکن و حتی شرکتها و مؤسسات دولتی انجام شود. تمام مراحل انجام پروژههای مسکونی باید طبق برنامهریزی و زمانبندی از پیش تعیینشده صورت گیرد؛ زیرا در غیر این صورت، ممکن است خروجی نهایی که همان ساخت واحدهای مسکونی است، در زمان پیشبینیشده انجام نگیرد و حتی پروژه با شکست روبهرو شود. در این مقاله قصد داریم تا کاربران را با موضوع پروژههای مسکونی و نحوه اجرای آنها آشنا کنیم.

امروزه ساخت واحدهای مسکونی در شهرهای کوچک و بزرگ تنها در صورتی امکانپذیر است که نقشه استاندارد و دقیقی داشته باشند. در واقع طراحی یک نقشه استاندارد، نخستین گام در ساخت یک واحد مسکونی محسوب میشود. طراحی واحدهای مسکونی به این دلیل اهمیت دارد که باید قسمتهای مختلف یک ساختمان اعم از پذیرایی، اتاقها، آشپزخانه، حمام و سرویس بهداشتی، حیاط، راهرو و… باید در نقشه طراحیشده دقیقا مشخص شود؛ زیرا با وجود طراحی نقشه دقیق و استاندارد، ساخت واحدهای مسکونی هم در مدت زمان کمتری صورت میگیرد و هم اینکه به معماران کمک میکند تا تغییرات لازم در قسمتهای مختلف را طبق نقشه تهیهشده ایجاد کنند.
اجرای واحدهای مسکونی نیازمند طی کردن مراحل مختلفی است. هر کدام از این مراحل شامل اقداماتی میشود که شرکت یا پیمانکار سازنده باید بهدرستی و بهطور کامل انجام دهد؛ زیرا در غیر این صورت،پروژههای مسکونی از استاندارد لازم برخوردار نخواهد بود و در برابر حوادث و سوانح طبیعی همانند زلزله، مقاومت زیادی نخواهد داشت. در ادامه به بررسی مراحل اجرای واحدهای مسکونی پرداختهایم.
اولین مرحله در اجرای واحد مسکونی، تهیه زمین مورد نیاز است. ممکن است بسیاری از مردم تصور کنند خرید و تهیه زمین، سختترین مرحله در پروژههای ساخت است؛ در حالی که در صورت خرید یا داشتن زمین، باید از شهرداری منطقه استعلام گرفته شود که زمین مورد نظر امکان ساختوساز دارد یا خیر. همچنین سند این زمین نباید در گروی بانک، دادسرا و… باشد؛ پس لازم است در این مورد تحقیق کنید و از بیمشکل بودن زمین و سند مربوط به آن اطمینان حاصل کنید.
دومین مرحله در اجرای واحدهای مسکونی، اخذ مجوزهای لازم از شهرداری منطقه است. برای دریافت مجوزهای لازم برای احداث واحدهای مسکونی، باید مراحل آن به طور کامل انجام شود تا پروژه موردنظر، واجد شرایط اعطای چنین مجوزهایی باشد. به طور کلی، مراحل دریافت مجوزهای ساخت شامل موارد زیر میشود:
سومین مرحله از اجرای واحدهای مسکونی که نخستین گام عملی نیز در این زمینه محسوب میشود، انعقاد قرارداد ساخت با یک پیمانکار ساختمان است. برای انتخاب پیمانکار ساختمان، مالک میتواند شخصا یک پیمانکار را انتخاب کند و با آن قرارداد ببندد. علاوه بر این، وی میتوانداز گزینههایی که گروه مهندسان ناظر به مالک پیشنهاد میکنند، یک گزینه را برای اجرای پروژه انتخاب کند.
مرحله چهارم در اجرای پروژههای مسکونی، گودبرداری از زمین موردنظر است. عملیات گودبرداری به منظور اجرای فوندانسیون ساختمان انجام میشود که در نقشهای که مهندس طراح، آن را طراحی میکند، گنجانده شده است. اجرای این عملیات باید با حساسیت و دقت بسیار بالایی انجام شود تا خسارتی متوجه املاک مجاور، کارگران و افراد دیگر نشود؛ به این منظور، نباید دخالتی در عملیات گودبرداری انجام شود و باید طبق اصول و نقشه طراحیشده پیش برود. معمولاً برای ساختمانهایی که تعداد طبقات کمی دارند و فاقد زیرزمین یا پارکنیگ هستند، گودبرداری تا عمق یکمتری انجام میشود. برای ساختمانهای بلند که تعداد طبقات زیادی دارند، گودبرداری تا جایی ادامه می یابد که به زمین مستحکم و مقاوم برسند.
پیش از عملیات فوندانسیون و بتنریزی، لازم است بستر خاک در پی ساختمان کاملا مسطح و تراز شود؛ به همین منظور، از بتن مگر یا نازک برای این کار استفاده میشود. این نوع بتن که ضخامت باریکی نیز دارد، بهمنظور قرار گرفتن آرماتورها به صورت تراز در داخل پی و جلوگیری از خوردگی آن انجام میشود. به طور کلی، کیفیت اجرای فوندانسیون با وجود اجرای درست بتن مگر، بسیار زیاد میشود.
در این مرحله لازم است فرایند آرماتوربندی فونداسیون به منظور افزایش مقاومت سازه انجام شود؛ از این رو، طبق نقشه طراحیشده، عملیات آرماتوربندی فونداسیون زیر نظر مهندس ناظر انجام میشود. در آرماتوربندی لازم است با توجه به تعداد طبقات ساختمان، از میلگردهایی استفاده شود که قطر و تراکم آنها مطابق با ابعاد و ارتفاع ساختمان در نظر گرفته شده است. میگلردها به شکل یک شبکه بههمپیوسته در میآیند که در تمامی کانالهای پی قرار میگیرد. برای اتصال این میلگردها از سیم آرماتوربندی یا جوشکاری استفاده میشود. اهمیت اتصال این میلگردها از آن جهت است که هنگام وقوع زلزله، بیشترین میزان فشارها بر همین اتصالات میلگردها وارد میشود.
در این مرحله از مراحل ساخت واحدهای مسکونی، باید فوندانسیون ساختمان، قالبگذاری شود. قالبگذاری در واقع عملیاتی است که از طریق آن با قرار دادن قالبهای چوبی یا فلزی، تماس بتن با خاک و زمین از بین میرود؛ زیرا در اثر تماس بتن با خاک یا زمین، آب آن سریعتر کشیده میشود و کیفیت آن کاهش پیدا میکند؛ البته اگر فوندانسیون ساختمان به شکل عمقی در داخل زمین اجرا شده باشد، استفاده از نایلون نیز میتواند مناسب باشد و از کاهش آب بتن جلوگیری کند. همچنین برای این که قالبها به بتن نچسبد، بهتر است پیش از عملیات بتنریزی، سطح داخلی آنها را چرب کنند تا از این طریق، مانع از چسبیدن بتن به قالبها شوند.
آخرین مرحله از مراحل اجرای فواندانسیون واحدهای مسکونی، بتنریزی است. این مرحله پس از اجرای آرماتوربندی و قالبگذاری انجام میپذیرد؛ به این نحو که فضای موجود در قالب ها بهطور کامل پوشیده میشود. برای این کار باید از بتنی استفاده شود که نوع آن در نقشه طراحی مشخص شده است. همچنین این بتن باید از کیفیت بسیار بالایی برخوردار باشد تا پس از گذشت زمان، دچار شکستگی یا فرسودگی نشود. پس از اتمام عملیات بتنریزی و خشک شدن آن، میتوان قالبها را از بتن جدا کرد تا برای عملیات اسکلتبندی آماده شود.
در اجرای اسکلت واحدهای مسکونی، هر دو نوع اسکلت فلزی و بتنی قابل استفاده هستند؛ اما به دلیل آن که اجرای اسکلت فلزی هزینه بالاتری نیاز دارد، بیشتر پیمانکاران اجرای اسکلت بتنی را بر اسکلت فلزی ترجیح میدهند. در اجرای عملیات اسکلت کاری، در ابتدای کار باید ستونها ساخته شود. اولویت نیز با ستونهای مرکزی است که وزن زیادی به آنها وارد میشود. در این شرایط ستونهای مرکزی باید بسیار محکم و با ضخامت بیشتری ساخته شود. پس از اجرای این ستونها، نوبت به ستونهای کناری میرسد و در مرحله سوم نیز ستونهای گوشه ساختمان ایجاد میشوند. زمانی که اجرای ستونها به اتمام رسید، نوبت به اجرای پلهها میرسد. هر زمان که این اقدامات تمام شد، تکمیل اسکلت طبقات دیگر آغاز میشود.
البته پیشبینی شکل اسکلت فلزی به هنگام اجرای فوندانسیون نکته مهمی است که باید پیمانکار و مهندس ناظر به آن توجه داشته باشند.
در صورتی که اسکلت فلزی برای ساختمان مورد استفاده قرار گیرد، تنظیم صفحه ستونها و پایه های آن پیش از بتنریزی باید انجام شود. در حین بتنریزی نیز باید این صفحه ستونها کاملا در بدنه فوندانسیون جای بگیرد. با اجرای ستونها، بقیه بخش های اسکلت فلزی هم با استفاده از تجهیزاتی همانند جرثقیل و جوش زدن قطعات فلزی، به راحتی قابل اجراست. در اجرای قسمتهای اسکلت فلزی باید مهندسان ناظر و سازه، بر تمام مراحل کار نظارت و کنترل داشته باشند.
پس از اجرای اسکلتکاری ساختمان، نوبت به اجرای سقف طبقات میرسد. در اجرای سقف از آرماتوربندی نیز استفاده میشود. البته فاصلهای که بین آرماتورها وجود دارد، باید با استفاده از مصالحی پر شود. از مصالحی که برای پر کردن فاصله میان آرماتورها استفاده میشود، میتوان به تیرچه و بلوک، سقف کاذب، سقف یوبوت، سقف تیرآهنی، سقف تام و سقف کوبیاکس اشاره کرد. برای اجرای سقف میتوان از شیوه سنتی و مرسوم طاقزنی استفاده کرد که به جای استفاده از مصالحی همانند آجر و گچ، از مصالح کم وزن استفاده میشود. این مصالح در برابر صدا و گرما نیز عایقهای خوبی هستند.
آخرین مرحله از فاز نخست یا مراحل سفتکاری در پروژههای مسکونی، دیوارکشی محسوب میشود. دیوارکشی شامل دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان است. برای انجام عملیات دیوارچینی، از مصالحی همانند آجر، بلوکهای سفالی یا سیمانی و دیوار پیشساخته استفاده میشود. معمولا دیوارکشی در ساختمانهایی که اسکلت فلزی یا بتنی در آنها به کار رفته است، کاری نسبتا ساده است و در مدت زمان کوتاهی انجام میشود. اجرای دیوارچینی نیز باید پس از تکمیل عملیات سقف صورت گیرد. معمولا برای آن که مقاومت و استحکام دو بخش سقف و دیوارها افزایش زیادی پیدا کند، پس از اجرا، از عملیات بتنپاشی روی آنها استفاده میشود.
پس از آن که دیوارها و سقف واحد مسکونی اجرا شد، نوبت به اجرای تأسیسات ساختمان میرسد. تاسیسأتی از قبیل لولهکشی آب و گاز، سیم و کابلکشی برق، لولهکشی فاضلاب، نصب دودکش، نصب فن تهویه، نصب هواکش و… در این مرحله اجرا میشود. در واقع پس از عملیات فاز نخست یا سفت کاری، اجرای تأسیسات جزء مراحل تخصصی به حساب میآید و در مواردی تخصص و مهارت بالای نصابان را نیاز دارد.
پیش از مرحله سفیدکاری لازم است به منظور پوشش دادن لولهها، سیم و کابلها و نیز مسطح کردن دیوارها، از گچ و خاک استفاده شود.
پس از آن که اجرای گچ و خاک به اتمام رسید، باید چارچوب دربها و پنجرهها در محل خود نصب شود. ضروری است در این مرحله به این نکته توجه شود که بر اساس مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، ارائه گواهی پایان کار منوط به دوجداره کردن پنجرههای ساختمان است.
اجرای کف یا مرحله کفسازی در واقع پوشش دادن کف ساختمان با استفاده از مصالحی همانند سرامیک، سنگ، موزاییک، کاشی یا حتی چوب است.
پس از آن که کف ساختمان آماده شد، نوبت به انجام گچکاری یا سفیدکاری میرسد. در این مرحله باید با استفاده از گچ مرغوب، تمامی دیوارها و سقف، به جز قسمتهایی که سنگ یا کاشی شده است، به طور کامل سفیدکاری شود.
برای اجرای نمای ساختمان میتوان از مصالحی همانند سنگ مرمر، آجرنما، سنگ تراورتن یا سنگ دهبید استفاده شود. این که از کدام نوع سنگ یا مصالح برای نماسازی استفاده شود، کاملاً سلیقهای است و به نظر مالک ساختمان بستگی دارد.
یکی از مراحل نازککاری ساختمان، اجرای آسانسور است. در اجرای آسانسور باید میزان ترددها پیشبینی شود و بر اساس آن سیستم آسانسور مناسب انتخاب شود. البته هزینه اجرای آسانسور فاکتور مهمی است که در انتخاب نوع آسانسور تأثیر زیادی دارد. برای اجرای آسانسور نیز میتوان از خدمات شرکتهای آسانسوری استفاده کرد.
اجرای کابینت برای آشپزخانه و سرویس بهداشتی از جمله مراحل نازک کاری محسوب میشود. انتخاب نوع کابینت موضوعی کاملاً سلیقهای است. به این منظور میتوان از سبکهای مدرن و سنتی کابینت استفاده کرد که خود شامل مدلهای مختلفی است. البته مشورت با طراحان دکوراسیون داخلی ساختمانها میتواند در انتخاب یک سبک مناسب و ایدئال برای واحد مسکونی کمککننده باشد.
مرحله تکمیل سرویس بهداشتی شامل اقداماتی همانند نصب روشویی، نصب فلاش تانک، نصب چینی توالت سنتی و نصب توالت فرنگی است.
نصب و اجرای کمددیواری برای استفاده از آن جهت آویختن لباسها، قرار دادن وسایل خواب، وسایل و دستگاههای خانگی مختلف و… انجام میشود. برای اجرای کمد دیواری بهتر است فضاهایی را انتخاب کنید که چندان استفادهای از آن نمیشود. از این طریق میتوانید از فضای کلی واحد مسکونی استفاده بهینهای داشته باشید.
آخرین مرحله در ساخت واحد مسکونی، اجرای دکوراسیون داخلی است. این مرحله نیز کاملاً مسئلهای سلیقهای است و با توجه به نظرات و سلیقه اعضای خانواده انجام میشود؛ برای مثال، انتخاب فرشها، پردهها، سرویس مبلمان و سایر تجهیزات و… به سلیقه اعضا و البته به میزان بودجه خانواده بستگی دارد.
























طراحی پلان واحد مسکونی یکی از مهمترین مسائل در ساخت و اجرای واحدهای مسکونی است؛ زیرا در واقع پلان واحد مسکونی به معماران کمک میکند تا طرح کلی ساختمان را در ذهن خود داشته باشند و با توجه به آن، به اجرای قسمتهای مختلف بپردازند. البته در طراحی پلان واحد مسکونی باید مراحل آن به طور کامل انجام شود تا نتیجه مطلوبی از آن به دست آید. در ادامه به بررسی اصول و مراحل طراحی پلان واحد مسکونی پرداختهایم.
در طراحی ساختمانهای مسکونی عوامل و پارامترهایی تأثیرگذار است که نحوه اجرای ساختمان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در ادامه به بررسی مختصر این پارامترها پرداختهایم.
در محاسبه هزینههای طراحی مسکونی، فاکتورهایی تأثیرگذار هستند که باعث متغیر بودن هزینه چنین خدماتی میشود؛ از این رو، بهتر است پیش از آن که اقدام به طراحی واحد مسکونی کنید، از فاکتورهای تأثیرگذار روی هزینه آن اطلاع یابید. در ادامه به بررسی مختصر هر یک از این فاکتورها پرداختهایم.
تیم طراحی مسکونی در شرکت ارج از طراحان و مهندسان معمار زبده و ماهری تشکیل شده است. اعضای این تیم کوشش بسیاری میکنند تا بهترین طراحی واحدهای مسکونی را برای کافرمایان انجام دهند. این تیم همواره سعی میکند تا تمام مراحل طراحی به درستی و با دقت بالایی انجام شود. همچنین اعضای تیم در طراحی پلان واحدهای مسکونی همواره به نیازها و خواستههای کارفرمایان توجه ویژه دارند. علاوه بر این، رعایت استانداردها و اصول طراحی واحد مسکونی یکی از معیارهای بسیار مهمی است که تیم طراحی مسکونی در شرکت ارج پایبندی زیادی به آن دارد.
جمع بندی
در این مقاله کوشش کردیم تا به طور مشروح به بررسی مطالب مربوط به پروژههای مسکونی و مراحل احداث واحدهای مسکونی بپردازیم. با توجه به مطالبی که شرح دادیم، در احداث واحدهای مسکونی، باید سعی شود از شرکتهای معتبر پیمانکاری استفاده شود؛ زیرا مالکان در این صورت میتوانند از بابت احداث ساختمان مسکونی به شکل اصولی و مطابق با استانداردها، آسوده خاطر باشند؛ اما انعقاد قرارداد با شرکتها و پیمانکاران ناشناخته و غیرحرفهای، باعث میشود که طراحی و اجرای پروژههای مسکونی به شکل اصولی و درست انجام نشود که این موضوع، خطرها و پیامدهای اجتماعی و شهرسازی گستردهای در بر خواهد داشت.
اهمیت طراحی در ساخت واحدهای مسکونی چیست؟
با طراحی اصولی میتوان قسمتهای مختلف یک واحد مسکونی را دقیقاً مشخص کرد که در این صورت، اجرای مراحل مختلف ساخت نیز با سرعت بیشتری انجام میگیرد.
عملیات گودبرداری با چه هدفی انجام میشود؟
این عملیات به منظور اجرای فوندانسیون زیربنا انجام میشود که شامل دو عملیات آرماتوربندی و بتنریزی است.
مصالحی که برای پر کردن فاصله آرماتورهای سقف استفاده میشود، شامل چه انواعی است؟
برای این کار از مصالحی همانند تیرچه و بلوک، سقف کوبیاکس، سقف یوبوت، سقف کاذب و حتی از روش طاق زدن استفاده میشود.
چرا باید به هنگام ساخت واحد مسکونی، از پنجرههای دوجداره استفاده شود؟
بهدلیل صرفهچویی در مصرف انرژی، بر اساس مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، ارائه گواهی پایان کار منوط به استفاده از پنجرههای دو جداره است.
عواملی که روی هزینه طرحی مسکونی تاثیرگذار است، شامل چه مواردی میشود؟
فاکتورهایی از قبیل متراژ ساختمان، تعداد طبقات، سبک معماری و همچنین نوسازی یا بازسازی بودن ساختمان در حال احداث روی هزینه های طراحی آن تأثیر میگذارد.